Nagrodę SFINKS wymyślono przy kwartalniku "Sfinks", będącym "polskim Locusem", czyli pismem o literaturze fantastycznej. Pismo redagowali: Wojtek Sedeńko, Rafał Śliwiak, Zbigniew Tarasewicz.
Ostatni numer pisma ukazał się w 2002 roku, ale nagroda przetrwała. Pismo może zostać reaktywowane w 2009 roku.

Od 2000 roku, z racji tego, że Wojtek Sedeńko zaczął wydawać książki, nagrodą zajęła się kapituła w składzie: Elżbieta Magiera, Ewa Łupińska, Bożena Wasak.

Nagroda nadal jest przyznawana na Festiwalu Fantastyki w Nidzicy. Kiedyś nagrodą był dyplom, obecnie jest to statuetka odlana z mosiądzu. Nad zbieraniem funduszy na odlewy czuwa organizator festiwalu nidzickiego - Fundacja Solaris.

Nagroda została od początku zaplanowana jako plebiscyt na najpopularniejsze książki i opowiadania roku. Z racji tego, że głosuje na SFINKSA naprawdę dużo ludzi (rekordem było ponad 1500 osób) nagroda jest prawdziwym wykładnikiem popularności dzieła.

W kategorii opowiadania i powieści polskiej nagrodę otrzymuje autor, w kategoriach zagranicznych - wydawca. Pomysłodawca nagrody chciał w ten sposób uhonorować polskich wydawców za wysiłek popularyzatorski na polu fantastyki.

Najciekawszą kategorią jest KSIĄŻKA ROKU, w której startują absolutnie wszystkie książki, jakie ukazały się danym roku. Są to więc wznowienia, zbiory opowiadań, antologie, polskie i zagraniczne powieści. W ten sposób ta kategoria unaocznia, jaka książka naprawdę była najlepsza w omawianym roku.

System głosowania pozwala wybrać w każdej kategorii 3 pozycje, ponieważ często trudno zdecydować się na jeden wybór. A każdy głos jest równoważny, decyduje łączna liczba oddanych głosów.